FREZE TEZGAHINDA KULLANILAN KESİCİ TAKIMLAR

CNC Freze tezgahlarında yüzey tarama, delik delme, puntalama, kılavuz çekme, raybalama, kanal açma, cep boşaltma ve hassas delik genişletme gibi birçok operasyonlar yapılmaktadır. Bu proseslerinde uygulanmasında kullanılan kesici takımın seçimi üretimi ciddi oranda etkilemektedir. Kullanılan kesici takım seçimi ise malzemenin cinsine göre değişmektedir. Bugün ki yazımda sizlere parmak freze, tarama freze çakısı, matkap, rayba ve kılavuzlardan bahsedeceğim.

1.PARMAK FREZELER

İngilizcede “End Milling Cutter” olarak adlandırılan parmak frezeler hem alın bölgelerinde hem de yan yüzeylerinde talaş kaldırabilen 2 ya da daha fazla kesici ağızları olan ve imalatta sıklıkla kullanılan takımlardır. Yüksek hız çeliklerinden (HSS (HİGH SPEED STEELS)) imal edilebileceği gibi, sert metallerden de üretimi yapılmaktadır. Ayrıca takma uçlu parmak frezelerde sert metal tipte olanlarda üretimde tercih edilmektedir.

Parmak frezeler kullanım yerine göre ; Düz, konik, küresel ve köşeleri kavisli uç olarak imal edilmektedir. Ayrıca helis açısı ve kesici ağız sayısı değişkenlik gösterebilir.

Şekil 1. Düz ve Küresel uçlu parmak frezeler (HSS ve Karbür)
Şekil 2. 2 ağızlı parmak freze                         

Şekil 3. 2 ağızlı parmak freze

Tungstenkarbür (WC) parmak frezeler, HSS parmak frezelere göre uzun ömürlü ve maliyeti yüksek takımlardır. Maliyetleri yüksek olduğu için tunstenkarbür frezelerin yerine genellikle uçları vidalanabilen farklı geometride ve değişik amaçlı talaş kaldırabilen takımlar ve tutucular mevcuttur. (Bkz. Şekil 4.)


Şekil 4 Değiştirilebilir takımlar ve tutucuları (https://subs.tungaloy.com/wp-content/uploads/381-tr.pdf)

2. Tarama Freze Çakıları


Şekil 5 CNC Frezelerde kullanılan tarama başlıkları

Şekil 5’de görüldüğü üzere sanayide ürün formuna göre değişebilen çeşitli ağızlarda kullanılan tarama kafaları mevcuttur. Universal ve CNC Freze tezgahlarında kullanılan tarama kafalarının farklı sayıda ve takım tasarımına göre farklı açılarda olan uçları elmas olarak piyasada bilinen kesici insertler sayesinde kesme işlemini gerçekleştirirler. Tarama freze çakıları genellikle geniş yüzeylerdeki ve fazla derin olmayan parça yüzeylerin işlenmesinde kullanılır

3. MATKAPLAR

     Üretimde delik delme operasyonunda sıklıkla kullanılan genellikle HSS çeliklerden imal edilen kesici takımdır. Bunun yanında puntalama,havşalama ve faturalama işlemlerinde de özel matkaplar bulunur. HSS matkaplar çabuk aşınmasından ve kesme hızının düşük olmasından ötürü CNC lerde sert metal ve takma uçlu matkaplar tercih edilmektedir. HSS matkaplar delik delme işlemi yapılırken doğru delik merkezini bulması için ve matkap ömrü uzun olması için önden punta matkabı ile uygun derinlikte işaretleme yapılması gerekir.


                Şekil 6. Matkap çeşitleri                

Şekil 7. Tungsten karbür matkap

Şekil 8. Değiştirilebilir takma uçlu matkap

4. RAYBALAR

Rayba çeşitli toleranslarda deliği büyütmeye ve istenilen hassasiyette ölçüye getirmeye yarayan kesici takımdır. Ayrıca rayba çekilen yüzeyin pürüzlülüğünün çok düşük olmasıdır.

Şekil 8. Rayba çeşitleri

5. Kılavuzlar

Şekil 8. Kılavuz çeşitleri

Deliklere diş açmada kullanılan takım çeliğinden yapılmış ve sertleştirilmiş, üzerinde kesici dişler  kesici takımdır. Kılavuz çekme işleminden önce matkapla parçanın yüzeyine delik delinir ve ardından kılavuz çekilir. Bunun sebebi kılavuzun ömrünü ve deforme olmasını engellemektir. Ayrıca delik açılan yüzeyde talaş birikmesini engellemek bu sayede deliğin sağlıklı bir şekilde ağızlanmasını sağlayarak düzgün diş açılmasını sağlarız.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir